الف-متون: 

 چراامام مجتبی مظلوم است؟  

جواب.اولا:زیارت جامعه کبیره رابخوانیدتا(ازبعدمعر فتی)به ابعادمجهول شخصیت آسمانی آنهاپی ببرید ثانیا:(ازبعدظاهری)سری به بقیع بزنیدکه چگونه درشهرجدشان غریب وبی نشانند-یکی ازآن بزرگواران  که در همه جهات ازهمه دیگرائمه(ع)مظلومتراست امام حسن مجتبی(ع)است.

-مظلومیتهای شخصی امام(ع): 

حلم وبرباری وصبرحضرت:   

بخشی ازآن مظلومیتهاعبارتنداز:محرومیتهاومشکلات عدیده(درطول زنگی پربارش)غربتهاوتنهاییها" در خانه وجامعه-صبروسکوت جانکاه(درزمان حیات غمبارش)-ازحیث نقل اسنادوروایات وتاریخ ونسل-جانم بفدایش  اتهام زدنهاودرج ناصحیح وگسترش شایعات(بعدازشهادت جانسوزش)

ابن حجرعسقلانی ازشخصیت نگاران اهلسنت مینویسدوقتی حسن بن علی(ع)ازدنیارفت یکی از دشمنان سرسختش درتشییع آنحضرت بشدت میگریست.امام حسین(ع)علت گریه این مردرابا توجه  به اذیتهایی که نسبت به امام(ع)داشت جویاشد.اودرجواب گفت:"من باکسی دشمنی میکردم که صبورترازکوههابود. جلال الدین سیوطی درباره حضرت چنین می گوید:   

شهدالانام بفضله حتی العداء    والفضل ماشدبه الاعدا

-مظلومیتهای شخصیتی امام(ع):  

شجاعت ودلیری امام:نمونه ای ازشجاعتهای حضرت رادرایفای نقش مفیدکارسازوجانانه شاندرموارد حساس و کلیدی تاریخ درصدراسلام(طبق متون ذیل)میتوان جستجو کرد.حضوردرواقعه مبا هله-حضور در بیعت رضوان-حضوردرجنگ جمل وجنگ صفین

مجهول ماندن قدروجایگاه شخصیتی وامامتی حضرت: عن ان عباس قال:ان رسول الله(ص)کان جالسا ذات یوم اذاقبل الحسن(ع)فلمارآه بکی ثم قال(ص): "وانی لما نظرت الیه تذکرت ما یجری علیه من الذل بعدی فلایزال الامربه حتی یقتل بالسم ظلماوعدوانافعندذلک تبکی الملئکه والسبع الشداد لموته ویبکیه کل شی حتی الطیرفی جوالسماء والحیتان فی جوف الماء فمن بکاه لم تعم عینه یوم تعمی العیون ومن حزنعلیه لم یحزن قلبه یوم تحزن القلوب ومن زاره فی بقیعه ثبتت قدمه علی الصراط یوم تزل فیه الاقدام.. "(امالی شیخ صدوق ص۱۱۵)وبحارالانوارج۲۸ص۳) ترجمه:"همینکه چشمم به حسنم می افتدبه یادآزار هاواذیتهایی می افتم که بعدازمن به اومیشودتا آنکه باسم جفااز سردشمنی به شهادت میرسد.آنگاه است که ملائکه وسبع شداد!وحتی مرغان آسمان وماهی های دریادرمرگ اوخواهندگریست.پس آنوقت هرکسی برای حسنم گریه کندچشمش روزی که همه چشمان گریانندنخواهدگریست وهمینطورقلبیکه برای اومحزون باشددرآنروزیکه دلهامحزونند محزون نخواهد شدوکسیکه قبرش رازیارت کندقدمش برصراط موقعیکه همه اقدام می لغزند نخواهدلغزید. -مظلومیتهای سیاسی امام(ع): درخصوص جنگ وصلح حضرت: 

عن ابیسعدقال:قلت للحسن بن علی(ع)یابن رسول الله(ص)لم داهنت معاویه وصالحته وقدعلمت ان الحق لک دونه وان معاویه ضال باغ؟فقال(ع):"یااباسعیدالست حجه الله تعالی ذکره علی خلقه واماما علیهم بعدابی(ع)؟قلت:بلی قال(ع):الست الذی قال رسول الله(ص)لی ولاخی: "الحسن و الحسین امامان قامااوقعدا"؟قلت:بلی قال(ع):"فانااذن امام لوقمت واناامام اذلوقعدت یاابا سعدعله مصالحتی لمعاویه عله مصالحه رسول الله(ص)لبنی ضمره و بنی اشجع ولاهل مکه حین انصرف من الحدیبیه اولئک کفار بالتنزیل ومعاویه واصحابه کفار بالتاویل.یااباسعد اذکنت امامامن قبل الله تعالی ذکره لم یجب ای یسفه رایی فیما اتیته من مهادنه اومحاربه وان کان وجه الحکمه فیمااتیته ملتبساالاتری الخضر(ع)لما خرق السفینه وقتل لغلام واقاما لجدارسخ موسی(ع)فعله لاشتباه وجه الحکمه علیه حتی اخبره فرضی هکذااناسخطتم علی بجهلکم بوجه الحکمه فیه ولولاماآتیت لماترک من شیعتناعلی وجه الارض احدا لاقتل "(علل الشرایع شیخ صدوق ص۲۱۱ح۲)  

ترجمه:ازاباسعدنقل شده که ازحسن بن علی(ع)پرسیدم چراشمابامعاویه صلح کردی درحالیکه حق باتو بودو معاویه نابحق وظالم؟فرمود:ای اباسعدآیامن حجت خدای تعالی که برخلقش قرارداد(توصیه فرمود)و امام آنهابعد ازپدرم نیستم؟ گفتم بلی.دو باره فرمود:آیامن آن نیستم که رسول الله(ص)فرمود:"حسن و حسین هردوامامندچه قیام کنندوچه بنشینند(صلح کنند)؟"گفتم:بلی بعدفرمود:"پس من همان امام چه قیام کنم وچه بنشینم.ای ابا سعدعلت مصالحه من بامعاویه همان علت مصالحه پیغمبر(ص)بابنی ضمره وبنی اشجع واهل مکه است آنگاه که ازجنگ حدیبیه برگشت (انصراف دادو صلح نمود)تازه آنهاکفار به تنزیل قرآن(اصل اسلام)بودندامااینهاکفاربه تاویل قرآن(تعبیراسلام وقرائت خاص ازآن هستند)ای ابا سعد اگر من امام ازناحیه حضرت حقم پس دیگررای من دراین موضوع چه مهادنه یامحاربه(باشد)نازل و سفیهانه نیست!هرچندوجه حکمت آن پوشیده باشد(آشکارنباشد)آیا نمی بینی(نمی دانی)که خضر(ع)کشتی راسوراخ کردو طفلی راکشت ودیواری راخراب کرد؟وموسی(ع)ازاینکار اواعتراض کردبجهت شبهه دروجه(ظاهری)حکمت امرتاآنکه خضر(ع)اورااز سر وحکمت امرباخبرساخت پس راضی شد. همینطور من شمارابه جهلتان ازوجه حکمت درامر(صلح)مواخذه می کنم.همینقدربدان که اگرمن اینکاررا نمی کردم هیچ یک از شیعیان مابرروی زمین(ازفتنه وشرارمعاویه وآل)زنده نمی ماند... 

ب-کامنتها: 

-مظلومیتهای اجتماعی امام(ع): 

تهمت مطلاق زدن(افسانه ازدواج وطلاق):  

 پرسش وپاسخ دراينخصوص 

-مظلوميتهاي سياسي:

(تهمت مذل المومنين زدن) 

امام حسن(ع)پيشواي صلح وتدبير)

سیاست وتدبیرجنگی(بررسي علل صلح) 

گفتگودرباره سيره سياسي وسیاست اجرائی امام(ع): 

بحثي تحقيقي پيرامون علل سياسي وتاريخي صلح حضرت(ع)

ج-معرفی کتاب دراین زمینه ها:

الف-ابعادمظلومیت امام(ع):

ـ يك كهكشان تنهايي؛زندگاني امام حسن(ع)محسن پارسا،علي محمدي  نشر سپيده                      ـ مظلوم آل عبا امام حسن مجتبي(ع)سيدعبدالله حسيني‌كاكي‌ نشرموعود اسلام

-تنهاترین سردارغلامحسین داستان نشرسلسبیل

-پاره ی صبر ستادبرگزاری شب شعرعاشورا  

ـ مظلوم آل عبا امام حسن مجتبي(ع)سيدعبدالله حسيني‌كاكي‌ نشرموعود اسلام

-تحلیلی اززندگانی سیاسی امام حسن مجتبی(ع)جعفرمرتضی عاملی ترجمه:محمدسپهری(جایزه کتاب سال درچنددوره)انتشارات بوستان کتاب

ب-سیره سیاسی امام مجتبی(ع):

-صلح امام الحسن(ع)شیخ راضی آل یاسین ترجمه آیه الله خامنه ای  دفترنشرفرهتنگ اسلامی

ـ فلسفه صلح امام حسن مجتبي(ع)علي راجي/جامعه مدرسين حوزه قم 

ـاسرارصلح امام حسن(ع)يونس وحسين نصيري نمين(نویسنده ويراستار)نشر عادل م انتشارات اسلامي

صلح امام حسن(ع)پرشکوهترین نرمش قهرمانانه تاریخ   سیدعلی خامنه ای نشرآسیا

-سیاسه السبطین یاصلح امام مجتبی(ع)وقیام سیدالشهداء(ع) فاضل ورسی

-فلسفه صلح حضرت امام مجتبی(ع)دومین پیشوای شیعه محمدمقیمی موسسه مطبوعاتی معراج

-حقایق پنهان(پزوهشی اززندگی سیاسی امام حسن مجتبی(ع)احمدزمانی  بامقدمه آیه الله جعفر سبحانی موسسه بوستان کتاب

-نقش صلح امام حسن (ع)درسرنوشت انقلاب محمدمقیمی دارالمثقف الاسلامی

-زمامداری امام مجتبی(ع)احمدمطهری دارالکتاب قم

-بامدادروشن"صلح امام حسن(ع)"سیدعلی اکبربرقعی انتشارات حافظ

-گناهی بی لذت چرا؟(چراامام حسن(ع)صلح راپذیرفت؟)رجبعلی مظلومی نشرجهان آرا

-بحثی درباره صلح امام حسن(ع)غلامرضااشرف سمنانی انتشارات بعثت

-تحلیل وبررسی صلح امام حسن(ع)مصدق مهدوی

ـ علل ونتايج صلح امام حسن(ع)محمدجواد فضل‌الله،حسينعلي تاجيك آيينه زمان